Bài diễn văn hay nhất thiên niên
kỷ
Diễn văn của luật sư Georger Graham
Vest tại một phiên toà xét xử vụ kiện người hàng xóm làm chết con chó của thân
chủ, được phóng viên Wiliam Safire của Báo The New York Times b́nh chọn là hay
nhất trong tất cả các bài diễn văn, lời tựa trên thế giới trong khoảng 1000 năm
qua.
Thưa quư ngài nội
thẩm,
Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế giới này có thể có
một ngày nào đó hoá ra kẻ thù quay ra chống lại ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với
t́nh thương yêu hết mực rồi có thể là một lũ vô ơn. Những người gần gũi, thân
thiết ta nhất, những người gởi gắm hạnh phúc và danh dự có thể trở thành kẻ phản
bội, phụ bạc ḷng tin cậy và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có rồi sẽ mất
đi. Nó mất đi đúng vào lúc ta cần nó nhất. Tiếng tăm của con người cũng có thể
tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động dại một giờ. Những kẻ phủ phục tôn
vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta lỡ
vận. Duy có một người bạn không bao giờ rời bỏ ta, không bao giờ tỏ ra vô ơn hay
trắc trở, đó là con chó của ta.
Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong
phú quí cũng như lúc bần hàn, khi khỏe mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên
nền đất lạnh, dù gió đông cắt da cắt thịt hay băo tuyết vùi miễn sao được kề cận
bên chủ là được. Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không c̣n thức ăn ǵ cho nó. Nó
liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng chịu khi va chạm với cuộc
đời tàn bạo này. Nó canh giấc ngủ của ta như thể ta là ông hoàng, dù ta có là
một gă ăn mày. Dù khi ta đă tán gia bại sản, thân tàn danh liệt vẫn c̣n con chó
trung thành với t́nh yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời. Nếu chẳng
may số phận đá ta ra ŕa xă hội, không bạn bè, vô gia cư th́ con chó trung thành
chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, cho nó được là kẻ bảo vệ ta
trước hiểm nguy, giúp ta chống lại kẻ thù.
Và một khi tṛ đời hạ màn,
thần chết đến rước linh hồn ta đi, để lại thân xác ta trong ḷng đất lạnh, th́
khi ấy, khi tất cả thân bằng quyết thuộc đă phủi tay sau nắm đất cuối cùng và
quay đi để sống tiếp cuộc đời của họ, th́ khi ấy vẫn c̣n bên nấm mồ ta con chó
cao thượng của ta nằm gục mơm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn mở to
cảnh giác, trung thành và trung thực ngay cả khi ta đă chết rồi.