Một chủ tiệm tạp hóa muốn con trai ḿnh học được bí
quyết trở thành người hạnh phúc, nên gởi nó t́m gặp nhà thông thái danh tiếng
nhất thế giới. Cậu con trai rong ruổi hơn một tháng trên lưng lạc đà, ngày đi
đêm nghỉ, để rồi cuối cùng đến được ngọn núi cao trên đó có ṭa lâu đài tráng
lệ. Người ta nói với nó rằng nhà tiên tri sống trong lâu đài đó.
Bước vào sảnh chính ṭa lâu đài, cậu con trai ngạc nhiên vô cùng. Trái
với h́nh dung của cậu, cảnh tượng nơi đây giống một phiên chợ: đám lái buôn tất
bật kéo nhau đến rồi kéo nhau đi, những người khác tụ tập quanh những chiếc bán
ăn, họ mải nói chuyện ầm ầm, muốn nhấn ch́m tiếng nhạc êm ái của một dàn nhạc
nhỏ. Người được gọi là nhà thông thái đang đàm đạo với từng người có mặt trong
gian sảnh, khiến cậu con trai ông chủ tiệm phải chầu chực gần nửa ngày mới được
giáp mặt.
Tuy chăm chú nghe cậu trai giải thích lư do cậu t́m gặp ông, nhưng đáp
lại, nhà thông thái nói ông không có thời giờ giải thích cho cậu hiểu bí mật của
hạnh phúc. Ông mời cậu đi ṿng quanh lâu đài ngắm cảnh và quay trở lại sau vài
giờ nữa. Cậu trai định quay lưng đi, bỗng nhà thông thái nói tiếp: “Trong lúc đi
xem ṭa lâu đài, con nhớ làm một việc ta giao. Nó sẽ giúp con hiểu ra bí mật của
hạnh phúc”. Nói rồi, nhà thông thái trao cho cậu trai một chiếc muỗng và ông đổ
vào đó một ít dầu ôliu. "Con cố đừng để hạt dầu nào rớt ra khỏi muỗng", nhà
thông thái dặn.
Cậu trai bắt đầu chuyến đi. Lúc nào mắt cậu cũng chằm chằm nh́n vào
muỗng dầu. Độ hai giờ sau, cậu quay trở về chỗ nhà thông thái. “Sao nhanh vậy!
Con có thấy những tấm thảm Ba Tư treo trong pḥng ăn không? Người thợ dệt thảm
giỏi nhất phải mất mười năm mới dệt được nó. Con đă ngắm những cuốn sách da dê
trong thư viện của ta chưa?” - nhà thông thái hỏi.
Cậu trai ngơ ngác, bối rối. Cậu thú nhận rằng do măi giữ cho muỗng dầu
c̣n nguyên cậu đă chẳng thấy được ǵ. “Vậy th́ con hăy đi xem ngôi nhà của ta
lần nữa. Người xưa nói: Không thể tin một người nếu chưa xem nhà của người đó".
Lần này, cậu trai mới thực sự để mắt tới những của quư trong lâu đài,
tới phong cảnh hùng vĩ của ngọn núi. Nửa ngày sau cậu quay trở về chỗ nhà thông
thái. “Thật tuyệt vời, thưa thầy” - cậu trai nói. “Thế c̣n chiếc muỗng dầu ta
giao cho con” - nhà thông thái hỏi. Cậu trai bấy giờ mới nhớ tới chiếc muỗng. Nó
trống rỗng. Lúc đó nhà thông thái mới thong thả nói: “Con đă t́m thấy bí mật của
hạnh phúc rồi đó. Hạnh phúc mà con vừa có chính là được thoải mái chiêm ngưỡng
những báu vật đẹp nhất thế gian mà không phải lo lắng về những giọt dầu ôliu
nọ".