Luyenkim.Net!

I.    Tóm tắt lý thuyết cơ bản

Trong tinh thể, mỗi một mặt phẳng tinh thể được xem như một cái gương phẳng có thể phản xạ ánh sáng chiếu tới. Đối với mỗi mạng tinh thể, tùy thuộc vào kiểu mạng của nó mà có những hệ mặt song song khác nhau tồn tại trong đó.

Xem bài viết đầy đủ (pdf) 

1. Dựa vào lý thuyết

Từ vị trí các đỉnh nhiễu xạ có thể xác định được hằng số mạng và các kiểu đối xứng của nó thông qua định luật Bragg và các phép tính toán khác. Như vậy về mặt nguyên tắc, khi đã biết những thông tin đó, chúng ta có thể tái hiện lại “hình ảnh” của tinh thể. Đối chiếu với các tinh thể trong tự nhiên chúng ta sẽ biết tinh thể đó là gì.

1. Dựa vào thực nghiệm

Bằng thực nghiệm trên các mẫu chuẩn, chúng ta có thể xây dựng giản đồ nhiễu xạ cho các mẫu này (giản đồ chuẩn đó gọi là thẻ nhiễu xạ). Khi có giản đồ nhiễu xạ của một chất mà ta chưa biết thì ta chỉ việc so sánh nó với thẻ chuẩn, nếu trùng với thẻ chuẩn thì tinh thể của chất cần tìm sẽ cùng loại với tinh thể có từ thẻ chuẩn.

Hướng dẫn dử dụng phàn mềm

Thực chất phần mềm PCPDFWIN chứa đựng các thẻ XRD chuẩn của hầu hết các tinh thể trong tự nhiên được khảo sát thực nghiệm từ các nguồn đáng tin cậy khác nhau. Các bước phân tích nên làm như sau:

1. Dùng một phần mềm chuyên dụng để vẽ giản đồ nhiễu xạ từ bảng dữ liệu và xác định vị trí đỉnh theo góc 2θ (Tốt nhất là dùng phần mềm “Origin”).
2. Khở động phần mềm PCPDFWIN để thực hiện việc phân tích

Sau khi khởi động phần mềm, màn hình sẽ hiện lên một cửa sổ “rỗng” như H1. Hãy làm theo các bước sau:

+ Bấm vào “Search” : màn hình sẽ hiện thêm một cửa sổ nữa như H2

+ Bấm vào “Elements” và chuyển hộp sáng tới “Number of elements”. Chọn số nguyên tố có trong tinh thể (1element, 2elements...).

+ Trở về với menu “elements”, di hộp sáng tới mục “Select elements”. Chọn “Only” nếu tinh thể gồm 1 nguyên tố, “Inclusive” nếu tinh thể gồm 2 nguyên tố trở lên (H3).

+ Màn hình sẽ hiện lên bảng hệ thống tuần hoàn (H4). Hãy chọn các nguyên tố có thể có trong tinh thể bằng cách bấm chuột lên tên của nguyên tố đó.

+ Chọn nguyên tố xong thì bấm “go”, màn hình sẽ như (H5), đưa hộp sáng tới ví trí như trên H5 rồi bấm “Search results” màn hình sẽ hiện lên như H6

+ double click lên từng dòng trên bảng này, màn hình sẽ hiện lên như H7 (đó cũng là thẻ XRD chứa đựng các thông tin như mặt phẳng mạng, cường độ đỉnh, vị trí đỉnh...)

Chú ý:

1. Nên chọn bộ 3 đỉnh có trọng số cao nhất để so sánh
2. Phần mềm thường để mặc định trục hoành là d(Å) (chứ không phải là 2θ^o) trong lần đầu khởi động. Hãy bấm vào số 2 trên bàn phím để chuyển trục này thành 2θ^o

III. Lời kết

Trên đây chỉ là phần hướng dẫn những nội dung cơ bản nhất của phần mềm, thực tế nó còn nhiều tiện ích phong phú khác đòi hỏi phải có nhiều thời gian mới có thể trình bày hết được. Mọi vẫn đề đều có thể tìm thấy trong menu “Help”

Phạm Văn Vĩnh

Đại học Ulsan, Hàn Quốc

  Email: This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it

• 03/04/2007 21:08 - Thế nào là một “bài báo khoa học” ?
• 30/03/2007 19:26 - Thử kéo: giới hạn bền kéo, giới hạn chảy
• 29/03/2007 11:03 - List of Crystallography Software
• 05/03/2007 11:05 - Gian lận trong nghiên cứu khoa học: áp lực kinh tế và cơ…
• 30/01/2007 14:41 - The Role of Materials in Sustainable Mobility—Examining …

• 08/12/2006 18:23 - Vấn đề tác giả bài báo khoa học
• 20/11/2006 09:01 - Steel Glossary
• 19/11/2006 19:52 - Phần mềm tra cứu mác thép
• 17/11/2006 23:03 - Hướng dẫn sử dụng phần mềm Thermo Calc for Windows (TCW2…
• 09/11/2006 09:01 - Johnson-Mehl-Avrami: Evolution of Transformation Fractio…