|
Page 2 of 2 Song bất chấp sự kiên trì của những quan điểm ủng hộ chính sách không can thiệp của chính phủ, một sự thay đổi lặng lẽ có thể đang diễn ra. Khác với 10 năm trước, các nhà kinh tế và các chuyên gia phân tích tài chính ngày càng có khả năng nghiêng về ý kiến chấp nhận việc kiểm soát vốn như một nhu cầu cần thiết. Thậm chí, một số đã thừa nhận điều này.
Quan điểm của Stiglitz được hình thành trong thời gian xảy ra cuộc khủng hoảng năm 97. Khi khủng hoảng đã qua, Stiglitz nhận định những quốc gia làm theo khuyến nghị không nên kiểm soát vốn của IMF như Thái Lan và Indonesia đều bị trượt sâu vào khủng hoảng và suy thoái trong khi những quốc gia có hình thức kiểm soát vốn hoặc nhanh chóng chấp nhận nó như Trung Quốc, Ấn Độ và Malaysia lại thoát khỏi khủng hoảng với những thiệt hại tương đối nhỏ.
Cuối cùng, ông cũng tin chắc rằng toàn bộ triết lý “Washington Consensu” - triết lý về thị trường tự do không có sự can thiệp của nhà nước đã chỉ đường cho chính sách của IMF trong thập niên 90 là sai lầm. Trong cuốn sách “Globalzation and Its Discontents,” Stiglitz đã đưa ra những ý kiến về “những nguy hiểm của thị trường vốn tự do” và tuyên bố rằng nơi nào dòng “tiền nóng” đột ngột phát triển, “sự can thiệp của chính phủ rất đáng được mong đơi.”
Stiglitz nói: “Các chuyên gia kinh tế hàng đầu của IMF vẫn tin rằng việc tự do hóa thị trường vốn là đúng, nhưng những gì họ nói thì hiện tại họ đều không chứng minh được. Trong một số trường hợp, nếu IMF yêu cầu các quốc gia áp dụng những hình thức kiểm soát vốn một cách mềm mỏng như thông qua đánh thuế và điều tiết ngân hàng, có thể đó sẽ là một ý kiến hay”.
Dominic Scriven hiện là giám đốc quản lý của Dragon Capital, một trong những quỹ đầu tư lớn nhất tại thị trường Việt Nam. Năm 2006, chỉ số chứng khoán của Tp.HCM tăng trưởng ngoạn mục ở mức 144%, tài sản của Dragon Capital cũng tăng gần 1,5 tỷ USD. Trong hai tháng đầu năm 2007, chỉ số chứng khoán đã tăng 47%.
Scriven hoàn toàn có thể trông đợi việc kiểm soát vốn sẽ không xảy ra. Nhưng trên thực tế, ông lại ủng hộ điều này một cách thận trọng. Scriven thấy rằng không cần thiết phải hạn chế vốn ngay trong lúc này mà có thể đợi một thời gian thích hợp. Ông nói: “Tôi nghĩ sẽ là hợp lý nếu một quốc gia có cơ chế vừa kiểm soát vừa khuyến khích dòng vốn”.
Những giám đốc các quỹ đầu tư như Scriven đều biết rõ sự bất ổn định của những thị trường mới nổi tại châu Á ra sao. Ở Trung Quốc và một số thị trường khác, việc báo cáo tài chính thường rất lỏng lẻo và việc hạch toán lại không đáng tin cậy. Việc có được con số đáng tin cậy về doanh thu của một công ty gần như là không thể.
Bên cạnh đó, những nhà đầu tư lại thường có rất ít thông tin về những thứ mà họ đang đầu tư vào. Tại Việt Nam, hầu hết những cổ đông đều lần đầu tiên bước vào thị trường chứng khoán và đa số họ chưa từng biết gì về chứng khoán trước đó. Ghé thăm một văn phòng thương mại tại Hà Nội vào buổi sáng một ngày trong tuần, đều dễ dàng gặp được những người bỏ việc ở cơ quan để đi kinh doanh chứng khoán.
Chính phủ Việt Nam hiện đang lo lắng về khả năng xảy ra bong bóng chứng khoán trong nhiều tháng, và văn phòng IMF tại đây cũng chia sẻ những mối lo ngại tương tự. Trong báo cáo gửi tới Chính phủ Việt Nam vào giữa tháng 2/2007, IMF cho thấy 99% giá trị cổ phiểu tập trung vào 20 công ty hàng đầu, chỉ số P/E của những công ty này tăng trung bình 70 lần (trong khi chỉ số trung bình của những thị trường trong cùng khu vực chỉ từ 10 đến 20 lần). Nhưng trong bản báo cáo tóm tắt được được công khai lại gợi ý không nên kiểm soát vốn vào lúc này.
Tuy nhiên, bản báo cáo hoàn chỉnh được gửi tới Chính phủ Việt Nam lại bao gồm cả những quan điểm ủng hộ và phản đối những hình thức kiểm soát vốn khác nhau, như đặt ra thời gian tối thiểu nắm giữ vốn, hoặc đánh thuế cao hơn đối với đầu tư ngắn hạn. Tuần trước, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã đề xuất những mức thuế khác nhau đánh vào việc rút vốn đầu tư nhanh chóng.
Năm 1997, IMF liên tục cảnh báo Malaysia đề phòng hậu quả của kiểm soát vốn, thậm chí phải đối mặt với việc vốn bị rút ra nhanh chóng. Nhưng hiện nay IMF lại miễn cưỡng hợp tác với Việt Nam trong việc tìm kiếm những hình thức kiểm soát vốn phù hợp. Điều này cho thấy IMF đang ngày càng tiến gần đến quan điểm của Stiglitz.
Nhưng Stiglitz cảm thấy IMF vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Khi tư vấn cho các quốc gia, ông thường nói: “IMF vẫn sẽ bảo rằng đối với các bạn, tự do hóa thị trường vốn là đúng, mặc dù họ chẳng có bằng chứng nào”. Nguồn: http://vneconomy.vn
Newer news items:
Older news items: |