Luyenkim.Net!

Ở các nước đang phát triển, thư viện sách càng ngày càng khó thành lập vì nhiều nguyên nhân mà nguyên nhân đầu tiên là kinh phí. Để đối phó lại tình trạng thiếu kinh phí nhiều nước đã nghĩ ra việc phát triển thư viện số hoạt động trên mạng internet và một trong những nước có thể nghiệm thành công trong lĩnh vực này là Pakistan.

Một sinh viên đang chọn sách tại thư viện trường RMIT International University Vietnam ở Sài Gòn hôm 20-12-2006. AFP PHOTO

Mặc Lâm có bài phỏng vấn Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa về vấn đề này, mời quý vị theo dõi.

Việc sử dụng thư viện cho nghiên cứu sinh tại các trường đại học trên thế giới luôn là ưu tiên hàng đầu, trước để định giá đẳng cấp của trường sau đó đưa ra chỉ số thành tựu trên từng đầu sách mà đại học này hiện có.

Việt Nam hiện đang bối rối với những câu hỏi khó liên tiếp đặt ra cho tình trạng thiếu phương tiện nghiên cứu và học hỏi không hững cho sinh viên mà còn cho các nhà khoa học và kỹ thuật, đó là một thư viện tầm cỡ có đầu sách bao trùm nhiều địa hạt khả dĩ giúp cho nghiên cứu sinh dễ dàng trong việc tra cứu tài liệu.

Môt thư viện sách hiện đại ngày nay có thể mất hàng trăm triệu đô la, trong khi đó một thư viện số còn được gọi là digital library trên internet giá chỉ bằng một phần trăm. Mới đây Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa, hiện đang nghiên cứu tại Bộ Khoa Học Công Nghệ Việt Nam có đưa một bài viết lên mạng ghi nhận sự thành công của thư viện số Pakistan.

Chỉ trong vòng ba năm từ số vốn đầu tư ban đầu là 313.000 đô la cho năm đầu tiên đã tăng lên hơn 2 triệu đô la cho hai năm sau đó khiến cho dự án Thư Viện Kỹ Thuật Số của Pakistan vươn lên ngang với những địa chỉ nổi tiếng khác trên thế giới. Chúng tôi được Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa chia sẻ vấn đề sau đây.

Có tính cách hội nhập

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Chúng tôi cũng từng mong cách làm có tính cách hội nhập một tí tức là với một số tiền rất nhỏ so với số tiền mà nhà nước đầu tư cho khoa học công nghệ trong thời gian hiện nay.

Liên kết các lực lượng cơ sở cũng như các trường đại học trong nước, mình làm theo một cái gương mà tôi thấy cái anh Pakistan nó làm đó là hợp lý chứ mình không thể theo được những anh nhà giàu như Trung Quốc chẳng hạn, Trung Quốc rất giàu, các trường đại học nó đủ ngân sách để mua riêng hết.

Việt Nam mình nghèo thì phương án của Pakistan là hợp lý. Tôi tình cờ tìm thấy tài liệu này nên rất mừng tôi viết ngay một khuyến cáo gửi ngay lên mạng để ai có ý kiến chia xẻ thì góp ý.

Mặc Lâm:Tình hình thư viện số của các đại học tại Việt Nam hiện thời ra sao thưa anh?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Tại Việt Nam hiện nay thì chỉ một hai đại học có thành lập thư viện số mà thôi. Một trong những đại học có thư viện số là Đại Học Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh.

Đại học này mua những tạp chí cần thiết qua ngân sách của trường, tuy nhiên chỉ phục vụ các thầy dạy trong trường mà thôi. Anh có thể hình dung được nếu mua từ publisher và anh ký hợp đồng theo IP của máy chủ.

Mặc Lâm:Còn tình hình thư viện của các trường phía Bắc thì sao anh?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Ngoài này thì trường Công Nghệ của ĐHQG Hà Nội cũng có mua một số rất ít tạp chí và có kế hoạch xin mua thêm, thế nhưng cách làm rất địa phương và không đồng nhất. Chúng tôi đang muốn làm một cái gì đó đặc biệt là cho các em học sinh thế hệ trẻ được tiếp xúc với kho tri thức của thế giới, đấy mới là cái quý.

Ưu điểm

Đó là một quyển thống kê nho nhỏ của một cô người Anh viết về sự thành công của Thư Viện Số của Pakistan. Cô này nghiên cứu rất kỹ từ lúc bắt đầu đến những năm tiếp theo. Pakistan cũng nghèo như chúng ta và bắt đầu làm trong toàn quốc với số vốn chỉ hơn 300.000 đô la một chút.

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa

Mặc Lâm:Theo anh thì Thư Viện Số có những ưu điểm gì trong tình trạng giáo dục và nghiên cứu của Việt Nam hiện nay?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Digital library tốt nhất cho sinh viên ở tầng lớp trẻ, nhất là những người mới vào nghề, chứ còn các cán bộ khoa học lâu năm có thiếu thốn chút đỉnh thì người ta có thể tự tìm tòi nghiên cứu cũng được. Lớp trẻ có bơi trong những thư viện như vậy mới nhìn thấy được thế giới này một cách toàn bộ được.

Mặc Lâm:Khi bắt đầu chúng ta có ý định nói về thư viện số của Pakistan, anh có thể cho biết chi tiết hơn như thế nào không?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Đó là một quyển thống kê nho nhỏ của một cô người Anh viết về sự thành công của Thư Viện Số của Pakistan. Cô này nghiên cứu rất kỹ từ lúc bắt đầu đến những năm tiếp theo. Pakistan cũng nghèo như chúng ta và bắt đầu làm trong toàn quốc với số vốn chỉ hơn 300.000 đô la một chút.

Họ làm một cái mạng liên kết mấy chục trường đại học trong nước với nhau. Chương trình của họ rất hợp lý, các trường công lập thì bộ Giáo Dục bao cấp còn các cơ sở dân lập thì trả phân nửa và nhà nước giúp 50%.

Chương trình này được nhiều người tham gia và ngân sách tăng lên rất nhanh. Chúng tôi rất hy vọng nước mình sẽ làm được tuy còn nghèo nhưng với số tiền đó tôi tin là làm được.

Mặc Lâm:Theo anh thì chúng ta phải bắt đầu từ đâu nếu muốn dự án này khởi động?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Các nhà khoa học phải đứng ra nói lên ý kiến của mình thôi chứ các nhà quản lý không thể nhìn được hết.

Mặc Lâm:Nếu nói như thế thì nên chăng Bộ Khoa Học Công Nghệ là nơi tiên phong đề cử dự án này cho Thủ tướng Chính Phủ?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Bọn tôi hy vọng là sẽ có những hội thảo gặp gỡ các nhà khoa học và quản lý xong rồi sẽ đề xuất lên. Hơn nữa mình cần phải tập trung ý kiến của nhiều giới khoa học trước khi đề xuất.

Trở ngại

Mặc Lâm: Còn một trở ngại nữa là sau khi thư viện số của Việt Nam thành hình dĩ nhiên là phải sử dụng tiếng Anh để chuyển tải vì đa số các tài tiệu học tập và nghiên cứu hiện nay đều sử dụng tiếng Anh, và đây là điều trở ngại lớn nhất cho sinh viên Việt Nam, anh có suy nghĩ gì về vấn đề này?

Thạc Sĩ Đào Tiến Khoa: Mình phải cho các cháu nó tiếp xúc đã, nếu các cháu vào được và nhìn được và đọc những bài có tính chất rất kinh điển chẳng hạn những bài báo của Einstein viết từ đầu thế kỷ, có thể không hiểu hết nhưng ít nhất là có cái để mà đọc. Trong một trăm cháu đọc nhưng chỉ một cháu nắm bắt được thì đã rất quý cho nước nhà rồi.

Pakistan là một quốc gia đang phát triển và có nguồn lợi tức không hơn gì Việt Nam hiện nay. Trong khi đó kinh tế Việt Nam đang trên đà tăng tốc và rất cần một thư viện Khoa Học Kỹ Thuật cho giới nghiên cứu để yểm trợ cho sự phát triển này.

Kinh phí để thành lập một thư viện kỹ thuật số có thể trích ra từ nguốn vốn ODA hay tìm kiếm sự tài trợ từ các nhà đầu tư như Intel chẳng hạn. Khơi một nguồn kiến thức đa dạng và tiện lợi với một kinh phí vừa phải hoàn toàn không quá khó đối với Việt Nam ngày nay. Vấn đề là cơ quan nào chịu trách nhiệm trước sự thách thức có tính cách tiên phong này?